Shia.az SonUmidTv media
» » Gələcək məsələlərdən nigaran olan vaxt və ya çətinlik üz verən zaman istixarə etmək olarmı?
Русская версия сайта Русская версия сайта
sitename

Bu sualın cavabını dəqiqləşdirmək üçün istixarə barəsində aşağıdakı verilən qeydlərə nəzər salmaq lazımdır.Gələcək məsələlərdən nigaran olan vaxt və ya çətinlik üz verən zaman istixarə etmək olarmı?

1). İslam dinində bütün qərar və əmirlərin başında insanın öz əql- zəkası durur. Yəni İslam dini hər bir şeyin qərarlaşmasını insanın öz öhdəsinə qoynuşdur. İslam dininin bəyanına əsasən "əql"Allah- Taalanın insana bəxş etdiyi ən böyük dəyərli nemətdir. İnsan öz əqlinin çırağı ilə bütün qaranlıq yolları keçərək səadətə yetişə bilər. bu minvalla həyatının bütün çətinliklərini asanlıqla həll edə bilər. Qurani kərimdə də Allah- Taala insanlara bütün işlərini zəka və əqillə yerinə yetirməyi dəfələrlə əmr etmişdir. Həmçinin öz işlərini ağılsız yerinə yetirən şəxsləri ən pis yaradılış adlandırmışdır.1

İmam Əlinin (ə) bəyanına əsasən Peyğəmbərlərin gəlmələrinin əsas səbəblərindən biri də insanların ağıllarının çiçəklənməsidir.2

Hətta müqəddəs şəri hökümlərin çıxarılmasında da əqlin amillərdən biri olması bəllidir.

2). Həmçinin İslam dinində konkret olaraq bir qərara gəlməkdə əqlə kömək edən amillərdən biri də "məsləhət" dir. Yəni başqalarının həyat təcrübəsindən istifadə etməklə məsələyə şəffaflıq gətirmək insan əqlinin vasitəsi ilə həll edə bilməyəcəyi məsələləri bəzən məsləhətin vasitəsi ilə çox asan şəkildə həll edə bilir. Yəni bir sözlə desək "məsləhət əqlin məsələdə olan naqisliyini kamilləşdirir.

3). Amma bəzən də görürsən ki, insan uzun- uzadı təfəkkürdən və məsləhətdən sonra yenə də tərəddüddədir. Yəni özünü heç bir anlamda sakinləşdirə bilmir. nəzərdə tutduğu məsələnin həlli daim onu narahat etməkdir. Bu yerdə zəka və şəriət insanı ayrı bir qapıdan məsləhət almaq üçün istiqamətləndirir. O qapı elə bir qapıdıdır ki onun sahibi bütün bəndələrin pis və yaxşı əməllərindən agah olduğu halda yenə də insanların yaxşılığını istəyir. İslam dinində bu terminin adı "istixarə"dir. İstixarə sözünün birini seçmək və gözəllik axtarmaqdır.3Əlbəttə bunu da qeyd edək ki, "istixarə" sözünün lüğətdə əsas iki mənası vardır. Biz əvvəldə qeyd etdiyimiz məna (xeyir tələb etmək) İslam dininə və hədislərə aid edilir. Yəni əsas mənanı özünə oradan cəlb edir. Dini hədislərə istinad edərək deyə bilərik ki, ən düzgün zərərsiz məsləhətdə elə budur. Bundan əlavə belə istixarə etmək dua ünsürlü olduğu üçün ibadətdən hesab olunar. Çünki bu yerdə bütün şəkk- şübhələr aradan gedər və tərəf müqabilin ürəyi sərinlik tapar. İmam Sadiq (ə) bu barədə buyurub: "Allah- Taala deyir: Mənim bəndələrimin çatışmayan cəhəti və bədbəxtçiliyi bundadır ki, işi görməzdən əvvəl istixarə etdirmirlər".4

İstixarənin ikinci mənası isə xeyir tələb etmək və şəkk şübhəni aradan aparmaqdır. Müqəddəs İslam dinində istixarənin ikinci mənası barəsində üç nəzər irəli sürülmüşdür:

1). Bəzi baxışlarda hətta ən kiçik əqli məsələni belə istixarə yolu ilə həlledir və Allaha pənah aparırlar.

2). Bəziləri isə bütün işləri əqlin və təfəkkürün öhdəsinə qoyur və istixarəni inkar edirlər.

3). Amma üçüncü sırada özünə yer tutmuş insanlar isə zəkanın və məsləhətin məqamını qorumaq şərti ilə istixarədən elə istifadə edir ki, əql və məsləhət ona əhsən deyir. İslam dininin ən çox bəyəndiyi və təsdiq etdiyi istixarə növüdə məhz elə budur. Çünki qeyd etdiyimiz kimi, istixarə əqlin və məsləhətin yetmədiyi və həll edə bilmədiyi iki yoldan birini insana həvalə edir.

İstixarə halal və haramı, vacib və qeyri vacibi, müsbət və mənfini... bir- birindən ayırmaq üçün deyildir. Əksinə iki yoldan birindən Allah- Taaladan xeyir deləməkdir. Amma gələcəkdə nə baş verəcək və ya gələcəkdə bu işi edim ya xeyir, bu kimi işlər artıq baxıcılığa bənzər əməllərdir və istixarə bu kimi işlərdən xaricdir. Həmçinin necə istixarə etmək barəsində də İmamlardan (ə) bir sıra göstərişlər bizə gəlib çatmışdır.5

Nəticə:

İstixarə və onun barəsində yuxarıda dediklərimizlə kifayətlənirik. Əgər sual verənin kitab açmaqdan məqsədi elə istixarədirsə, yuxarıda qeyd olunanlar ona da şamil olur. Əgər bundan ayrı bir anlamdırsa, bizim bu barədə dəlillərimiz yoxdur.




1- Ənfal surəsi, ayə 22.

2- Nəhcül- bəlağə, xütbə 1.

3- Müin lüğəti, "istixarə sözü".

4- Vəsailüş- şiə, cild 8, səh 79.

5- Biharul- ənvar, cild 91, səh 222.

 

www.ehlibeyt.info @SonUmidTv

Veb-saytın materiallarından istifadə zamanı istinad zəruridir!!!

Müəllif
Vusal
Geri
Həmçinin baxın
Quran baxımından ağlın fəaliyyət və funksiyaları hansılardır?
Quran baxımından ağlın fəaliyyət və funksiyaları hansılardır?
İnsan elminin miqdarı nə qədərdir?
İnsan elminin miqdarı nə qədərdir?
Nəzr, əhd və andın fərq nədir ??
Nəzr, əhd və andın fərq nədir ??
Həmişə "istixarə" əhli olaq, xarici Quranla deyil, daxili Quranla!
Həmişə "istixarə" əhli olaq, xarici Quranla deyil, daxili Quranla!
Peyğəmbərin (s) dəvətinin cahanşümul olması
Peyğəmbərin (s) dəvətinin cahanşümul olması
Rəbbin mənası nədir?
Rəbbin mənası nədir?
Şəhid Əvvəlin tövsiyələri (Əməli göstərişlər)
Şəhid Əvvəlin tövsiyələri (Əməli göstərişlər)
Niyə Allah Öz dinini İslam adlandırmışdır?
Niyə Allah Öz dinini İslam adlandırmışdır?
Qəflət, yaxud ilk bəla
Qəflət, yaxud ilk bəla
Peyğəmbərlərin göndərilmə zərurəti
Peyğəmbərlərin göndərilmə zərurəti
Nəml surəsində “Dabbətul-ərz”dən məqsəd nədir?
Nəml surəsində “Dabbətul-ərz”dən məqsəd nədir?
İmam Əli (ə) doğulduqdan üç gün sonra İslam Peyğəmbəri (s) ilə görüşən zaman O Həzrətə salam vermiş və Möminun surəsindən bir qismini tilavət etmişdir?
İmam Əli (ə) doğulduqdan üç gün sonra İslam Peyğəmbəri (s) ilə görüşən zaman O Həzrətə salam vermiş və Möminun surəsindən bir qismini tilavət etmişdir?
İMAN VƏ ƏMƏLİN SƏADƏTƏ ÇATMAQDA ROLU
İMAN VƏ ƏMƏLİN SƏADƏTƏ ÇATMAQDA ROLU
Bizim xeyir və ziyanımızı, bizi Yaradandan daha yaxşı kim bilə bilər?!
Bizim xeyir və ziyanımızı, bizi Yaradandan daha yaxşı kim bilə bilər?!
Mehdinin (ə.f) uzunömürlülüyü barədə
Mehdinin (ə.f) uzunömürlülüyü barədə
İslam əxlaqı çərçivəsində danlaq, məzəmmət və qınaq
İslam əxlaqı çərçivəsində danlaq, məzəmmət və qınaq
Sual: Hansı şəxslərdən məsləhət almaq olar?
Sual: Hansı şəxslərdən məsləhət almaq olar?
NƏFSLƏ MÜBARİZƏNİN YOLLARI
NƏFSLƏ MÜBARİZƏNİN YOLLARI
ƏDALƏT PRİNSİPİNƏ BİR BAXIŞ
ƏDALƏT PRİNSİPİNƏ BİR BAXIŞ
Xalis ibadət və İlahi məsləhət
Xalis ibadət və İlahi məsləhət
ALLAHA ETİMAD SAYƏSİNDƏ QURTULUŞ
ALLAHA ETİMAD SAYƏSİNDƏ QURTULUŞ
Üç mühüm məsələnin həlli yolu
Üç mühüm məsələnin həlli yolu
Məsləhət almaqla əlaqədar bir incəlik
Məsləhət almaqla əlaqədar bir incəlik
NAMAZ İLAHİ DƏSTƏKDİR
NAMAZ İLAHİ DƏSTƏKDİR
ELMİ DƏLİLLƏRLƏ ALLAHIN SÜBUT EDİLMƏSİ
ELMİ DƏLİLLƏRLƏ ALLAHIN SÜBUT EDİLMƏSİ
Öz eyiblərindən çəkinməyən insan bütün çirkin işlərə gedər
Öz eyiblərindən çəkinməyən insan bütün çirkin işlərə gedər
İblisin əhvalatı həqiqidir, yoxsa təmsil üçündür?
İblisin əhvalatı həqiqidir, yoxsa təmsil üçündür?
Sadiq yuxunu kazib (aldadıcı) yuxudan necə ayırd etmək olar?
Sadiq yuxunu kazib (aldadıcı) yuxudan necə ayırd etmək olar?
Oruc ilə qısa bir tanışlıq
Oruc ilə qısa bir tanışlıq
Sən güclüsən yoxsa zəifsən?!
Sən güclüsən yoxsa zəifsən?!
Müqəddəs İslam dinində ibadət bütün təlimlərin sərlövhəsidir
Müqəddəs İslam dinində ibadət bütün təlimlərin sərlövhəsidir
"inşaallah" yoxsa "in şa Allah" yazaq? ( اِنْ شَاءَ الله - اِنْشَاَالله )
"inşaallah" yoxsa "in şa Allah" yazaq? ( اِنْ شَاءَ الله - اِنْشَاَالله )
Bu hədis doğrudur ki, İmam Əli (əleyhissalam) doğulduqdan üç gün sonra Möminun surəsindən bir qismini tilavət etmişdir?
Bu hədis doğrudur ki, İmam Əli (əleyhissalam) doğulduqdan üç gün sonra Möminun surəsindən bir qismini tilavət etmişdir?
Həzrət Əlinin (ə) kəlamında Peyğəmbərin (s) peyğəmbərliyinin daşıdığı hədəflərin bəyanı
Həzrət Əlinin (ə) kəlamında Peyğəmbərin (s) peyğəmbərliyinin daşıdığı hədəflərin bəyanı
İbadətdə monoteizm peyğəmbərlik dəvətinin əsasıdır.
İbadətdə monoteizm peyğəmbərlik dəvətinin əsasıdır.
Lütfən bu aşağıda yazılan “Nur” surəsinin 60-cı ayəsini mənim üçün izah edərdiz
Lütfən bu aşağıda yazılan “Nur” surəsinin 60-cı ayəsini mənim üçün izah edərdiz
Daha çox oxumaq istəyirsən? )))