Shia.az SonUmidTv media
sitename
İsmi Əzəmnən məqsəd nədir?İsmi Əzəm nədir?
Hədislərdə gəlib ki, Allahın adları arasında "İsmi Əzəm" var və hər kəs Allahı o adla cağırsa duası qəbul olar. Bəs yaxşı görəsən bu ad doğurdanmı hansısa bir ləfzdir (sözdür) yoxsa başqa bir həqiqətdir? Əllamə Təbəttəbainin bu mövzuda geniz izahı var. Onlardan möhkəmini bu məqalədə gətirmişik.
"Camaat arasında məşhurdur ki, Allahın ismi əzəm adında ləfzi (hansısa bir sözdən ibarət olan ad) bir adı var. Əgər Allah o adla çağırılsa dua qəbul olar, lakin ləfzi adlara baxıldığı zaman bu cür bir ad tapmadılar. Buna görədə dedilərki, bu ad məchul hərflərlə bizim üçün tərkib tapıb və əgər biz ona əl tapsaq hər şeyi öz iradəmiz altına alarıq"
Əlbətdə bəzi rəvayətlərdə bu nəzərə işarə olunub: "bismillahir rəhmanir rəhimin ismi əzəmə yaxınlığı, gözün ağının qarasına olan yaxınlığı qədərdir" və həmçinin gəlmişdir ki, "Ayətul kursidə", "Ali İmran surəsinin əvvəllərində" hərflərin arasında bu ad gizlindir, həmçinin "Həmd" surəsinin hərifləri arasında ismi əzəm mövcuddur. "İmam o hərfləri tanıyır və Onun (ə) duası müstəcab olur". Həmçinin məşhurdur ki, Asəf bin Bərxiya "İsmi Əzəmdən" istifadə edərək Səba məleykəsinin taxtını bir göz qırpımından daha tez bir müddətdə Süleyman (ə) peyğəmbərin yanına gətirdi. Həmçinin rəvayətdə var ki, "İsmi Əzəm" 73 hərfdir, Allah onun 72-ni peyğəmbərlərə (ə) öyrədib, amma birin özü üçün saxlayıb. Amma elmi bəhslər bu nəzəri rədd edir. Çünki dünyada hər nə ki, müşahidə olunur, hiss olunur xüsusi səbəbi var. Zəif və qüvvətli məlul (fəlsəfədə o şeyə deyərlərki, başqa bir şey onun səbəbi olsun, nəticə) qüvvə və zəiflik nəzərindən illətin keyfiyyəti ilə əlaqəsi var. (Hərçənd ismi əzəm ləfzi qəbildən olsada belə). Nəhayət aşağıdakı bu 2 halın birindən xaric deyil.
1) "Əgər tələffüz olunarsa, (dilnən deyilsə) eşidilmək qabiliyyəti olacaq.
2) Yox əgər tesəvvur olunursa o zaman zehni iş olacaq, yəni xaricdə həqiqəti olmayacaq".
Hər 2 formada necə demək olar ki, eşidilmə keyfiyyəti yaxud xəyali bir surət bu cür qüdrətə malikdir? Bir halda ki "İsmi əzəm" bu fərzlə nəfsin məlulu və insanın zehnidir. Buna görə də əgər ilahi adlar əhatəli və ümumi adlardan daha ümumidirsə, ya xüsusi adın yaradılışda bir təsiri varsa nə haqqında danışılan sözlərə görədir, nədəki zehndə əmələ gələn hər hansısa bir təsirə görədir. 
Buna görə də Allahın adları ümümi və əhatəli adlardan daha ümumidirsə, ya xüsusi adın yaradılışda təsiri varsa onların həqiqətlərinə görədir. Əgər bu nəzəri qəbul eləsək ki, bu adların həqiqəti var bu, nə eşidilməklik yoluyla olacaq, nədəki sırf məfhumla. Başqa bir yöndən yanaşsaq Allah müjdə verir ki,
أُجيبُ دعوةَ الدّاعِ إِذا دَعان... 
"Mənə dua etdiyi vaxt dua edənin duasını qəbul edərəm"(Bəqərə 186). Lakin ayənin məqsədi hər növ dua deyil. Bir duaki hələ təbbi səbəblərdən ayrılmayıb və tam kamil diqqətlə Allaha dua olunmayıbsa bu dua qəbul olmaz (mümkümdür istisnalar ola) Əksinə nazir (görən) o kəsdir ki, hər nə səbəb olsa da gözlərin bağlaya və yalnız öz pərvərdigarına diqqət eləyə. bu halda dua edənin duası müstəcab (qəbul) olar və "adla"(ismi əzəmlə) çağırmaq bu mənadadır. Hər vaxt insan bir adla ki Allahla əlaqə tapıb ismi əzəm olar. Hər şey ondan itaət edər və onun duası qəbul olar. O ki, deyirlər Allah bəzi peyğəmbərlərə (ə) ismi əzəmi verib, məqsəd budur ki, Allah özünə təvəccöhü (diqqəti) onların (ə) üzünə açmışdır. (Yəni Allah daim onların diqqətində olurdu, tərki övla belə eləmirdilər) Hər yerdə bu adın (ismi əzəmin) həqiqətiylə irtibat (əlaqə) yaradırdılar və duaları müstəcab olurdu.
Buna görə də rəvayətləri gərək bu cür təfsir edəsən və ləfzi adlarla, zehni surətləri "ismin ismi"(adın adı) adlandirasan.
Ayətullah Cəfər Subhani.
PS: Əlavələr və izahla
www.ehlibeyt.info @SonUmidTv

Veb-saytın materiallarından istifadə zamanı istinad zəruridir!!!

Müəllif
Tural Ceferi
Geri
Həmçinin baxın
Hacı Samir (Əda və qəza nədir?) #SonUmidTv
Hacı Samir (Əda və qəza nədir?) #SonUmidTv
Rəbbin mənası nədir?
Rəbbin mənası nədir?
Həzrət Yunusun (ə) duası
Həzrət Yunusun (ə) duası
Hər bir canlı imtahan olunur. Bəs niyə?
Hər bir canlı imtahan olunur. Bəs niyə?
Quranın xoşa gələn hissəsinə deyil, hamısına əməl etmək lazımdır
Quranın xoşa gələn hissəsinə deyil, hamısına əməl etmək lazımdır
Duanın mütləq qəbul olunması
Duanın mütləq qəbul olunması
Həzrət Yunusun (ə) duası
Həzrət Yunusun (ə) duası
Dua niyə bəzən gec qəbul olunur?
Dua niyə bəzən gec qəbul olunur?
Nə zaman Allah dərgahına hacətiniz oldu, belə deyin…
Nə zaman Allah dərgahına hacətiniz oldu, belə deyin…
Kimlərin duası qəbul olur və kimlərin duası qəbul olunmur?
Kimlərin duası qəbul olur və kimlərin duası qəbul olunmur?
Bu ayəni niyə “İtaət ayəsi” adlandırırlar?
Bu ayəni niyə “İtaət ayəsi” adlandırırlar?
BEHİŞT ƏHLİNİN XÜSUSİYYƏTLƏRİ
BEHİŞT ƏHLİNİN XÜSUSİYYƏTLƏRİ
Qəmdən nicat verən zikr
Qəmdən nicat verən zikr
İslam əxlaqı çərçivəsində danlaq, məzəmmət və qınaq
İslam əxlaqı çərçivəsində danlaq, məzəmmət və qınaq
KİŞİNİN ÖZ SƏHVİNİ ETİRAF ETMƏSİ
KİŞİNİN ÖZ SƏHVİNİ ETİRAF ETMƏSİ
Ailədə "üzr istəmək" mədəniyyəti
Ailədə "üzr istəmək" mədəniyyəti
Salavat haqda bir sual və onun cavabı
Salavat haqda bir sual və onun cavabı
Dünya keçid yeridir, Axirət isə mənzil
Dünya keçid yeridir, Axirət isə mənzil
QURAN VƏ RƏVAYƏTLƏRDƏ DUA (2)
QURAN VƏ RƏVAYƏTLƏRDƏ DUA (2)
ALLAHLA BƏNDƏLƏR ARASINDA VASİTƏ
ALLAHLA BƏNDƏLƏR ARASINDA VASİTƏ
QAFİL ÜRƏK
QAFİL ÜRƏK
Teyyul-ərz nə deməkdir? Necə baş verir?
Teyyul-ərz nə deməkdir? Necə baş verir?
İslamda təmizlik və əxlaqi sərvətlərə yiyələnmək
İslamda təmizlik və əxlaqi sərvətlərə yiyələnmək
Pislik edənin haqqı
Pislik edənin haqqı
Dua - bəndə ilə Allah arasında rabitə halqasıdır
Dua - bəndə ilə Allah arasında rabitə halqasıdır
Dünyada kor olanlar, axirətdə də kor olacaqlar" ayəsindən Allahın məqsədi nədir: Kor insan axirətdə heç bir şeyi dərk və müşahidə etməyəcəkmi?
Dünyada kor olanlar, axirətdə də kor olacaqlar" ayəsindən Allahın məqsədi nədir: Kor insan axirətdə heç bir şeyi dərk və müşahidə etməyəcəkmi?
“Bismillah” tövhid rəmzidir
“Bismillah” tövhid rəmzidir
İman
İman
"inşaallah" yoxsa "in şa Allah" yazaq? ( اِنْ شَاءَ الله - اِنْشَاَالله )
"inşaallah" yoxsa "in şa Allah" yazaq? ( اِنْ شَاءَ الله - اِنْشَاَالله )
Nəfsin saflaşdırılmasında orucun rolu
Nəfsin saflaşdırılmasında orucun rolu
Allahın adları və sifətləri ilə təvəssül
Allahın adları və sifətləri ilə təvəssül
Əhli-hədisin xəbəri sifətlər barəsindəki nəzəri nədən ibarətdir?
Əhli-hədisin xəbəri sifətlər barəsindəki nəzəri nədən ibarətdir?
Əbu Hureyrənin şübhəli kimliyi (Nəticə)
Əbu Hureyrənin şübhəli kimliyi (Nəticə)
“Nə çox hədis danışırsan” tənəsi:
“Nə çox hədis danışırsan” tənəsi:
“Vəli” kəlməsi (2)
“Vəli” kəlməsi (2)
Ramazan ayında şeytan nə edir?
Ramazan ayında şeytan nə edir?
Daha çox oxumaq istəyirsən? )))